08.28.98.08.08
  • KHUYẾN CÁO: Hãy sử dụng thuốc dự phòng phơi nhiễm HIV (gọi tắt là PEP, PrEP) theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa và có xét nghiệm (chức năng gan, thận, HIV...) trước và trong quá trình dùng thuốc theo đúng hướng dẫn của Bộ Y tế. Tuyệt đối, không tự ý mua thuốc để uống theo sự mách bảo trên mạng vì có thể gặp người không có chuyên môn, thuốc không đúng phác đồ, không được xét nghiệm và không có bác sĩ theo dõi, xử trí tác dụng phụ, điều này có thể không đạt hiệu quả dự phòng và ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe của bạn.

Tác dụng phụ của thuoc ARV và cách khắc phục

Bác sĩ Bình

Chuyên khoa Truyền nhiễm - Chuyên trách HIV 22 năm
Ban Quản Trị
Founder & Admin
Hiện nhờ có các thuoc kháng virut (ARV) mà cuộc sống của người nhiễm HIV được kéo dài hơn. Tuy nhiên các thuoc này lại có nhiều tác dụng phụ.

Hiện nhờ có các thuoc kháng virut (ARV) mà cuộc sống của người nhiễm HIV được kéo dài hơn. Tuy nhiên các thuoc này lại có nhiều tác dụng phụ. Vì vậy chỉ dùng cho bệnh nhân "có chỉ định". Không phải tất cả mọi người nhiễm HIV đều có chỉ định điều trị bằng ARV. Chỉ định điều trị phải dựa vào giai đoạn lâm sàng và/hoặc số tế bào lympho, CD4; hoặc để điều trị dự phòng phơi nhiễm, dự phòng lây truyền từ mẹ sang con.


Khi dùng các thuoc này bệnh nhân có thể gặp một số tác dụng phụ sau:


Buồn nôn: Hay gặp khi dùng các thuoc zidovudine (ZDV), stavudine (d4T), didanosine (ddI); abacavir (ABC), tenofovir (TDF), indinavir (IDV), saquinavir (SQV), Lopinavir (LPV), Ritonavir (RTV). Để hạn chế tác dụng phụ này, có thể cho uống thuoc trong bữa ăn. Tuy nhiên IDV và ddI không nên dùng trong bữa ăn vì ảnh hưởng tới hấp thu và chuyển hoá thuoc.


Tiêu chảy: Thường gặp khi dùng các thuoc: TDF, SQV, LPV, RTV. Khi bị tiêu chảy cần bù nước điện giải đầy đủ bằng đường uống (oresol) hoặc đường truyền nếu nặng. Có thể phải dùng các thuoc chống tiêu chảy để hạn chế tiêu chảy tạm thời.


Đau đầu: Có thể gặp khi trong phác đồ điều trị có các loại thuoc như: ZDV, lamivudine (3TC), IDV, SQV, LPV. Có thể dùng thuoc giảm đau thông thường như paracetamol để giảm bớt đau đầu cho người bệnh.


Đau bụng, khó chịu ở bụng: Thường gặp khi dùng các loại thuoc sau: ddI, ABC, SQV cần theo dõi kỹ, nếu đau liên tục cần tới cơ sở y tế nơi cấp thuoc để được hướng dẫn thêm, thậm chí phải thay thế thuoc khác hoặc đổi phác đồ.


Nổi ban đỏ, ngứa: các loại thuoc: ddI, 3TC, ABC, EFV, NVP, LPV có thể gây dị ứng. Nhẹ thì có biểu hiện ban đỏ rải rác, ngứa... hết khi điều trị bằng kháng histamin; nhưng cũng có thể bị dị ứng nặng như hội chứng Stevens Johnson, Lyell có thể đe dọa tính mạng (có thể gặp khi dùng các thuoc: EFV, NVP ). Khi bị dị ứng thuoc nặng cần ngừng thuoc ngay và điều trị tích cực tại các trung tâm y tế có đủ điều kiện.


Rối loạn giấc ngủ, ác mộng: Hay gặp biểu hiện này khi dùng các thuoc sau: EFV, 3TC. Nên dùng vào buổi tối, trước khi đi ngủ. Các triệu chứng này thường không kéo dài. Có thể dùng các loại thuoc an thần, thuoc hỗ trợ để ngủ tốt hơn.


Ngoài ra, một số độc tính, tác dụng phụ khác của thuoc ARV có thể gặp khi điều trị:


Bệnh lý thần kinh ngoại vi: Biểu hiện rối loạn cảm giác ngoại vi, chủ yếu đầu chi, đi lại khó khăn. Thường gặp khi dùng d4T, ddI, các thuoc kháng retrovirus non-nucleosid. Cần dùng vitamin B liều cao, nếu nặng phải thay thế thuoc.


Viêm tụy: Gặp khi dùng ddI, d4T. Cần dừng ngay thuoc và thay bằng ZDV.
Phân bố lại mỡ: Khi dùng ddI, thuoc ức chế proteases. Biểu hiện tăng tích tụ mỡ ở ngực, bụng, lưng, gáy; teo mô mỡ ở cánh tay, cẳng chân, mông, má.


Độc cho gan: NVP, EFV, ZDV và thuoc ức chế proteases rất độc với gan, gây huỷ hoại tế bào gan, tăng men gan. Cần ngừng thuoc nếu có tăng men gan gấp 5 lần bình thường.


Độc với thần kinh trung ương: Biểu hiện lẫn lộn, rối loạn tâm thần, trầm cảm thường xảy ra khi dùng EFV. Cần dừng và thay thế thuoc khi bệnh nhân có vấn đề về tâm thần, thần kinh.
 
THÔNG TIN CẦN BIẾT: (PEP - PrEP - ARV) Nếu bạn có quan hệ tình dục không an toàn (không bao cao su, rách, tuột bao cao su) hoặc nguy cơ khác sợ lây nhiễm HIV, bạn cần tư vấn dùng thuốc chống lây nhiễm HIV trong 72 giờ đầu sau phơi nhiễm (PEP), phòng ngừa trước phơi nhiễm HIV (PrEP) hoặc khi bạn đã nhiễm HIV cần điều trị thuốc kháng virus HIV (ARV) tự túc, bảo mật thông tin cá nhân thì liên hệ Phòng khám Hùng Vương (ĐT: 08.28.98.08.08) để được Bác sĩ Bình tư vấn và chỉ định phác đồ thuốc phù hợp. Bạn cần xét nghiệm nhanh HIV, gan, thận... trước khi dùng thuốc phơi nhiễm (PEP, PrEP, ARV) hoặc xét nghiệm theo dõi bệnh có thể liên hệ Phòng xét nghiệm Hùng Vương (ĐT: 0283.8539.845 hoặc 0919.809.577).
Top